در حال آماده سازی اطلاعات...
بازار خوی
خوی ، آذربایجان غربی، ایران

امتیاز دهید :   اولین نفر باشید    

شهرستان خوی به سبب قرار گرفتن بر سر جادّه‌های معروف بازرگانی مانند: جادّه ابریشم، مکّه یولی، راه طرابوزان به جلفا و و همچنین به سبب مرکزیّت اقتصادی از قدیم دارای کاروانسراهای متعدّد، جهت تخلیه کالا و استراحت بازرگانان، و بازاری وسیع و گسترده جهت داد وستد کالای مختلف را دارا بوده است. در گذشته خوی دارای مرکز اقتصادی و بازاری بزرگ بوده، ولی در دوره‌های مختلف تاریخی به علّت وجود سوانح طبیعی و انسانی، که شهر کهن رو به نابودی گذاشته، به تدریج شهری نو و جدید درکنار آن به وجود آمده و بازار قدیمی فعلی شهر خوی مربوط است به آبادانی دوره‌های اخیر، که از اواخر قرن دوازده هجری شروع شده است.

بازار قدیمی خوی که در ضلع جنوب شرقی چهار راه مرکزی و به راستای خیابان‌های طالقانی و انقلاب قرار گرفته، بازمانده گسترده می‌باشد. طبق قرائن مشهور از جمله دروازه سنگی، تنها دروازه باز مانده کهن و بقایای آثار حصار دور شهر(بدن) و خندق پشت آن که تا این اواخر وجود داشت، از زمان‌های پیشین این مجموعه در ضلع شرقی شهر و متّّصل به دیوار دروازه ورودی شهر بوده است، که در مابین خیابان‌های طالقانی و انقلاب وکوچه دبّاغخانه و قپان واقع شده است، وشکلی مستطیلی دارد و به سبب نوسازی و گسترش شهر خوی در چند دهه اخیر و عدم توجّه به آثار پر ارزش و ذیقیمت باستانی شهرمان که یادگاری از عظمت و شکوه گذشته است، دخل و تصرّف فراوانی در آن بهمشاهده کامل متن عمل آمده ولی آن مقدار از بافت قدیمی بازار که باقیمانده، بسیار با ارزش و جالب توجّه می‌باشد. راسته بازارهای سر پوشیده، چهار سوهای خوش ترکیب و سراهای نسبتا" بزرگ و جالب، فرم خوبی به آن داده است.

وبه سبب شاهد و گواه بودن از اوج و عظمت دیرینه خوی، شایسته توجّه بیشتری است. این مجموعه از چند راسته بازار سر پوشیده، سراها، چهار سوهای خوش ترکیب و گذرهای قدیمی که بقایای بافت بزرگتری است می‌باشد، با توصیف اینکه مقادیر زیادی از راسته بازارها و کاروانسراها و سایر واحد‌های مربوط، بعد‌ها به آن الحاق و از حالت اولیّه خارج شده، ولی همین مقادیر از بازار، باقیمانده بسیار با ارزش و دارای اتّصال منظّم و در مجموع از نظر معماری متناسب و هماهنگ می‌باشد.

با توجّه به ویژگی‌های معماری، اقلیمی بازار خوی، مانند بازارهای اصفهان، کرمان، اراک، فاقد تزئینات خاصّ گچ بری و کاشی کاری و کتیبه می‌باشد، تنها در بعضی قسمت ها، مخصوصا" در چهار سوهای آن نظم و دقّت قابل توجّهی در کاربرد و رگه چینی آجر، به کار رفته است.

در گذشته سنگفرش زیبایی کف بازار را پوشانده بود، لوله کشی آب مشروب نیز درست از وسط بازار می‌گذشت و قسمت شمالی و جنوبی شهر را بهم وصل می‌کرد. و فاضلاب شهری که در بازار و کوچه‌های اطرافش وجود دارد، قدیمی‌ترین فاضلاب در سطح ایران می‌باشد.

شهرستان خوی، طبق شواهد و قرائن متعدّد از شهرهای قدیمی آذربایجان می‌باشد، چنانکه ذکر گردید، ابن حوقل در سال 346 ﻫ .ق، از حصار آجری خوی نام می‌برد، ولی در اثر حوادث و سوانح طبیعی و انسانی سالیان متمادی، صدمات زیادی به آن خورده و در حال حاضر بازار موجود خوی از زمان زندیّه به بعد مخصوصا" بیشتر قسمت‌های آن به دستور عبّاس میرزا نائب السّلطنه، ساخته شده است. که مجموعه ای بسیار زیبا و دیدنی است، استیوارت، از خوی به نام شهر مردمان نجیب و دارنده زیباترین بازارها نام برده و در وصف بازارهای خوی چنین می‌نویسد : (( بازار خوی، بعد از بازار شیراز، زیباترین بازارهای ایران است که بنای آن از آجر ساخته شده، با گنبد هایی که بر سر آن‌ها روزنه هایی برای آفتاب گیری زده اند.)) و در چند صفحه بعد در مقایسه با بازار‌های تهران می‌گوید: ((بازارهای تهران با بازارهای خوی قابل مقایسه نیستند.))

این مجموعه، در حال حاضر از چند راسته بازار سر پوشیده و سراها و میدان‌های قدیمی که بازمانده بافت بزرگتری می‌باشد، تشکیل شده و بعد‌ها مقدار زیادی راسته بازار و کاروانسراها وسایر واحدی‌های مربوط، نوسازی و از حالت اولیّه خارج شده، ولی همین مقدار از بازار که مجموع متناسب و هماهنگ می‌باشد، از آثار با ارزش میراث فرهنگی استان است.

مصالحی که در ساختمان بازار به کار رفته عبارت اند از: ملاط گچ و خاک و آجر، تمام کار توأم با سادگی بوده و در بعضی قسمت از بنا، نمای سنگی، مخصوصا" در چهار سوها وجوددارد، در قسمت پی نیز از سنگ استفاده شده و فاقد تزئینات جالب توجّهی، چه از نظر آجر چینی و یا گچ بری و نقّاشی می‌باشد.

از قسمت‌های قابل توجّه این مجموعه این است که، هر کدام از راسته ها، مربوط به شغل معینی بوده و به نام همان شغل، مانند: مسگر بازار، بورکچی بازار، زرگر بازار، خرازی بازار، فرشچی بازار و و یا به نام اشخاص خیّر که در عمران و آبادی بازار، نقش مؤثّر داشته اند، مانند: امیر، جواد، حاجی بابا و و معروف بوده است که هم اکنون نیز نام‌های قدیمی را دارند.

 

در این مجموعه، مراکزی نیز جهت رفع نیازها و احتیاجات مردم و بازاریان موجود است، مانند: کاروانسراها ؛ مثل کاروانسرای خان، میرزا هاشم، قوشا کاروانسرا و حمّام هایی نیز در این مجموعه قرار گرفته است، مانند: ائل حامامی در قسمت شرق و چسبیده به میدان قپان (خشکبار) و محمّد بیگ، در اوّل بازار، از طرف خیابان انقلاب و در جوار مسجد ملاّ حسن، که از حمّام‌های زیبا و سنّتی خوی هست، با تزئینات و گچ بری‌های زیبایی که همانندش را می‌توان در شیراز، مانند گرمابه وکیل دانست. و از اصول معماری قابل توجّه و مورد مطالعه این مجموعه، یکی هم اگوی بازار ( فاضلاب بازار) می‌باشد، که با اصول فنّی و مهندسی صحیح و پیشرفته انجام گرفته است.


مشخصات
نوع جاذبه مرکز خرید
آدرس خوی، در ضلع جنوب شرقی چهار راه مرکزی و به راستای خیابان‌های طالقانی و انقلاب

موقعیت روی نقشه

نظر سنجی

تورهای مرتبط با جاذبه بازار خوی
در حال بارگزاری تورهای این جاذبه